Η κατάσταση των μαχητικών F-35 στο Ηνωμένο Βασίλειο

Η νέα έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου του Ηνωμένου Βασιλείου (National Audit Office – NAO) ρίχνει φως στις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Λονδίνο με τον υπερσύγχρονο στόλο μαχητικών αεροσκαφών F-35. Αυτή η έκθεση απαριθμεί τις παραλείψεις και τις καθυστερήσεις που δυσχεραίνουν την πλήρη αξιοποίηση αυτού του φιλόδοξου εξοπλιστικού προγράμματος.

Καθυστερήσεις και περιορισμένες δυνατότητες

Μέχρι σήμερα, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει παραλάβει 38 μαχητικά F-35B, σχεδιασμένα για κάθετη απογείωση και προσγείωση, ειδικά για χρήση σε αεροπλανοφόρα. Ωστόσο, η πλήρης επιχειρησιακή τους ικανότητα καθυστερεί ήδη πάνω από δύο χρόνια, με την αναμενόμενη ολοκλήρωση να καθορίζεται πλέον προς τα τέλη του 2025.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση:

• Μόνο το 33% των αεροσκαφών είναι κατάλληλα για επιχειρησιακή χρήση, ποσοστό που θεωρείται ιδιαίτερα χαμηλό για ένα τέτοιο προηγμένο σύστημα.
• Υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε πιλότους και μηχανικούς, οι οποίοι δεν αναμένεται να καλυφθούν πριν από το 2028.
• Η ενσωμάτωση κρίσιμων οπλικών συστημάτων μακράς εμβέλειας, όπως οι πύραυλοι Meteor και SPEAR-3, έχει μετατεθεί για τη δεκαετία του 2030.
• Το συνολικό κόστος του προγράμματος έως το 2069 εκτιμάται σε 71 δισεκατομμύρια λίρες, σημαντικά υψηλότερο από τις αρχικές προβλέψεις.

Οι λόγοι των καθυστερήσεων

Τα προβλήματα δεν απορρέουν από το ίδιο το αεροσκάφος – το F-35 παραμένει ένα από τα πιο προηγμένα στον κόσμο. Αντίθετα, προέρχονται από ένα σύνολο παραμέτρων που απαιτούνται για την πλήρη επιχειρησιακή του απόδοση:

• Η έλλειψη εκπαιδευμένου προσωπικού είναι καθοριστική.
• Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των υποδομών υποστήριξης πλήττει την αποτελεσματικότητα.
• Η βραδεία ενσωμάτωσή εξειδικευμένων όπλων ελαχιστοποιεί τις δυνατότητες δράσης.
• Η εξάρτηση από τη βιομηχανία των ΗΠΑ για κρίσιμα συστήματα προσθέτει περαιτέρω προκλήσεις.

Η περιπτωσιολογία άλλων χωρών

Η Ιταλία και η Νορβηγία, που επίσης συμμετέχουν στο πρόγραμμα F-35, παρουσιάζουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Η Ιταλία έχει προμηθευτεί περισσότερα από 40 αεροσκάφη F-35A και F-35B, διαθέτοντας μονάδα τελικής συναρμολόγησης στο Cameri. Έχει εξασφαλίσει αυτονομία σε κρίσιμα συστήματα υποστήριξης, όπως είναι τα Mission Data Files.

Αντίστοιχα, η Νορβηγία έχει ολοκληρώσει την παραλαβή 52 F-35A και είναι η πρώτη χώρα που ενσωμάτωσε με επιτυχία τους πυραύλους Joint Strike Missile (JSM), παρέχοντας έτσι δυνατότητες μεγάλης εμβέλειας από ασφαλή απόσταση.

Οι στρατηγικές επενδύσεις σε εγχώρια τεχνογνωσία και υποδομές, καθώς και η προσαρμογή των οπλικών τους συστημάτων, έχουν διασφαλίσει υψηλότερη επιχειρησιακή διαθεσιμότητα και απόδοση σε αυτές τις χώρες σε σύγκριση με το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο τουρκικός στρατός, παρά τα χρόνια αιτήματα συμμετοχής του, παραμένει εκτός του προγράμματος F-35 έπειτα από την απόφαση των ΗΠΑ να τον αποκλείσουν λόγω της αγοράς ρωσικών S-400.